المحقق السبزواري

61

روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )

مقدّمه در بيان حكمت و تدبير الهى در وجود پادشاهان و فوايدى كه بر آن مترتّب مىشود ؛ و ذكر آنكه علّت دوام و ثبات ملك و پادشاهى چيست ، و تفصيل بعضى از اسباب زوال و اختلال ملك و اين مقدّمه مشتمل است بر دو فصل : فصل اوّل : در بيان احتياج آدميان در زندگانى كردن به پادشاهان آدمى در تعيّش و زندگانى محتاج است به غذا و لباس و مسكن . امّا غذا ، به جهت آنكه حرارتهاى بيرونى ، چون حرارت هوا ، و حرارتهاى اندرونى ، چون حرارت غريزى ، و آن گرميى است كه در بدن آدمى مادام كه زنده است محسوس مىشود ، و ديگر گرميها ، چون حرارتى كه به سبب حركتهاى بدنى حاصل مىشود ، و حرارتى كه به سبب عوارض نفسانى حاصل مىشود ، مانند غضب و امثال آن ، دائما اجزاى بدن را به تحليل مىبرند و مىگدازند و اگر بدل آنچه گداخته شده حاصل نشود به اندك زمانى اجزا بالتّمام منحل مىشود و مىگدازد . خداى عز و جلّ جهت تدبير اين امر در اندرون بدن آدمى قوّتى چند آفريده ، مانند قوّت هاضمه و غير آن ، كه آدمى غذايى كه تناول نمايد اين قوّه‌ها به فعل خود مشغول شده هريك كار خود كنند تا به حدّى كه آن غذا را شبيه به اجزاى بدن سازند تا عوض و جانشين آن اجزايى شود كه به سبب حرارتها گداخته بود . و تفصيل تصرّف هر قوّت و كيفيّت تغييرات و استحالات غذا تا به درجهء مذكوره رسد در كتب حكمت مبيّن است . پس ، آدمى را غذا ضرور است [ 5 ب ] و بدون آن بدن خراب و باطل مىشود . امّا لباس ، به جهت آنكه بدن آدمى لطيف و به اعتدال نزديك است و هواها مختلف است ، گاهى در كمال گرمى و گاهى در كمال سردى ، اگر بدن بىلباس باشد ، ضايع و